09.12.2020

Wirtualna Etnografia – Jak zrozumieć swojego klienta?

Czym jest Wirtualna Etnografia?

Etnografia z definicji zajmuje się opisem i analizą kultur ludowych grup i społeczności, Wirtualna Etnografia z kolei polega na badaniu zachowań całych grup Internautów, bez indywidualizowania. Jej celem jest pozyskanie jak najdokładniejszych danych na temat danej społeczności, przyjrzenie się reakcjom oraz preferencjom poddanych analizie. Aktywność ludzi w Sieci pozostaje w ścisłym związku z ich potrzebami w świecie realnym, a Internet pozwala badaczowi lepiej je poznać oraz zaobserwować rzeczywiste zachowania interesującego go grona. Możliwe jest przeanalizowanie zarówno obecnych, jak i przeszłych nastrojów– w końcu w Sieci nic nie ginie.

Poznawaj społeczności

W momencie przeprowadzania eksperymentu ważne jest odpowiednie wtopienie się w środowisko, aby badani nie wyczuli pośród siebie „obcego”. W niektórych wąskich, specjalistycznych grupach, ze względu na ograniczenie anonimowości, niemile widziane jest jedynie przeglądanie postów czy zadawanie zbyt wielu pytań – oczekują dyskusji, dzielenia się własnymi doświadczeniami, pokazania, że jest się prawdziwym członkiem społeczności. Taka wrażliwość świadczy o tym, jak ważne w życiu niektórych ludzi jest dzielenie się swoimi spostrzeżeniami z internetowymi znajomymi i zarazem podkreśla, jak wiarygodne mogą być pozyskane w ten sposób dane, a Wirtualna Etnografia dąży do poznania jak najbardziej naturalnych i prawdziwych reakcji oraz zachowań internautów.

Zostań badaczem!

Badacz przeważnie nie ujawnia swojej tożsamości – wchodzi w wirtualną społeczność jako jej uczestnik bądź obserwator. Wirtualna Etnografia zakłada dwa scenariusze:

  • Obserwatora, członka danej grupy (serwisów społecznościowych, czatów, portali, itp.) – jego zadanie polega na wtopieniu się w środowisko i uważnym analizowaniu zachowań, ale bez wchodzenia w żadne interakcje z innymi uczestnikami. Bada kontekst umieszczanych postów, ich cel i formę.
  • Użytkownika czynnego – nawiązującego relacje z członkami, aktywnie działającego w społeczności, ale nie wpływającego na jej cele czy system wartości. Może prowokować innych do dyskusji na zadany temat, zamieszczając kontrowersyjne wypowiedzi, zadając pytania.

Narzędzia w zasięgu ręki

Wirtualna etnografia korzysta z wielu narzędzi o różnych poziomach zaawansowania. Przykładem darmowego narzędzia jest Google Trends, który udziela informacji na temat ilości, pochodzenia czy rozłożenia w czasie poszczególnych zapytań w wyszukiwarce Google. Umożliwia określenie profilu grupy docelowej, a także znalezienie najskuteczniejszego kanału promocji. Innym sposobem szybkiego zebrania podstawowych danych jest analiza zdjęć i postów opisanych tagami. Ułatwia to sprawną selekcję interesujących informacji i daje pogląd na przemyślenia społeczności na dany temat. Przeprowadzając badanie, warto również przeczytać treści umieszczane na portalach i stronach internetowych poświęconych danej tematyce, komentarze użytkowników oraz ekspertów.

Badania XXI wieku

Sposoby przeprowadzania badań muszą dostosowywać się do zmieniającej się rzeczywistości i przeniesienia części naszego życia w świat wirtualny. Tradycyjne analizy konsumenckie przeprowadzane podczas procesu m.in. analizy rynku wciąż stanowią dobre źródła informacji, ale mogą nieść ze sobą ryzyko zniekształcenia wyników – osoby poddawane obserwacjom zazwyczaj odpowiadają na pytania dotyczące ich zachowań, a nie okazują prawdziwe reakcje. Anonimowość, którą daje Internet, otwiera nowe możliwości wyrażania swoich myśli i opinii, a Wirtualna Etnografia wypełnia tę lukę i jest doskonałym uzupełnieniem standardowych metod prowadzenia obserwacji.

Aleksandra Romanowicz

Zobacz inne wpisy

analiza branżowa
Analiza konkurencji

Analiza branżowa. Słuchaj, badaj, analizuj!

Zobacz więcej
badania rynku
Analiza rynku

Analiza PEST jako element badania rynku

Zobacz więcej
grupa kaizen
Zarządzanie przedsiębiorstwem

Kaizen, czyli jak zaangażować pracowników w rozwój firmy?

Zobacz więcej