Burza mózgów na miarę XXI wieku

Información clave:

• Pojęcia burza mózgów używamy do określenia metody pracy zespołowej, w której członkowie zespołu starają się wygenerować jak największą ilość rozwiązań danego problemu w relatywnie krótkim czasie.
• Aby burza mózgów przyniosła oczekiwane efekty, uczestnicy powinni być zachęcani do kontrowersyjnych pomysłów lecz nie powinny one być poddawane krytyce.
• Moderator burzy mózgów to osoba odpowiedzialna za sprawny przebieg sesji oraz aktywny udział członków zespołu.
• Role Storming to metoda burzy mózgów w której uczestnicy wcielają się w różne role, np.: dyrektora sprzedaży, klienta, itp.
• Odwrócona burza mózgów to metoda polegająca na szukaniu odpowiedzi na pytanie przeciwne, np.: w jaki sposób przeprowadzić nieudaną ekspansję na nowy rynek?
• Poza korzyściami biznesowymi brainstorming może mieć pozytywny wpływ na zgranie członków zespołu.
• Zjawisko konformizmu może powstrzymywać efektywny przebieg sesji pomysłowości.
• Technika burzy mózgów jest jednym z najpopularniejszych sposobów rozwiązywania danego problemu w pracy projektowej.

Más detalles a continuación.

Czym jest burza mózgów?

Burza mózgów, znana również jako brainstorming to metoda rozwiązywania problemów, która koncentruje się na wygenerowaniu jak największej ilości rozwiązań problemu i nowych pomysłów, poprzez aktywny udział wielu uczestników. Burzę mózgów opracował amerykański menedżer Alex Osborn. Narzędzie to znalazło szerokie zastosowanie w wielu dziedzinach życia, nie tylko w biznesie.

Zasady organizowania burzy mózgów

Cztery główne zasady przeprowadzania takiej sesji, aby przebiegała ona efektywnie, sformułowane przez twórcę burzy mózgów to:

• Bezkrytyczność – należy wstrzymać się z oceną zgłaszanych pomysłów do zakończenia sesji pomysłowości. Zasada ta jest bardzo ważna gdyż buduje komfortową atmosferę dla uczestników burzy mózgów, dzięki czemu nie obawiają się dzielenia się bardziej oryginalnymi i niestandardowymi pomysłami wiedząc, że nie spotkają się z natychmiastową krytyką.
• Zachęcanie do kontrowersyjnych pomysłów – po pierwsze, takie podejście pozwala często poznać nowe perspektywy, nowe sposoby patrzenia na pewne problemy, których byśmy wcześniej rozważyli. Z drugiej strony, wszystkie pomysły, nawet te najbardziej kontrowersyjne, mogą posiadać ziarna prawdy, które mogą pomóc znaleźć ostateczne rozwiązanie konkretnego problemu.
• Koncentracja na ilości pomysłów – celem sesji burzy mózgów grupa powinna skoncentrować się na wygenerowaniu jak największej ilości rozwiązań problemu, by poznać różne podejścia, perspektywy i sposoby myślenia. Nie jest istotne to jak bardzo możliwe i prawdopodobne są to pomysły, lecz stworzenie jak najszerszej grupy idei, które będzie można poddać dalszej analizie.
• Korzystanie z poprzednich pomysłów – uczestnicy nie powinni korzystać tylko z własnych pomysłów. Wszystkie wcześniej podane pomysły powinny stanowić inspirację. Pozwoli to na wykreowanie nowych idei, co w konsekwencji zwiększa bazę potencjalnych rozwiązań i pokazuje nowe perspektywy patrzenia na problem.

Są to 4 najważniejsze zasady burzy mózgów, lecz do przeprowadzenia skutecznej sesji pomysłowości nie są wystarczające. W takim razie, jak zorganizować efektywną burzę mózgów?

Jak przeprowadzić efektywną burzę mózgów

Przeprowadzenie produktywnej sesji burzy mózgów stanowi nie lada wyzwanie. Pewne kroki, które mogą w tym pomóc to:

1. Wybranie odpowiednich członków zespołu – kluczowe jest żeby zespół składał się z osób o jak najróżniejszych doświadczeniach, zainteresowaniach, stanowiskach, itp. Dzięki temu możliwe będzie poznanie różnych perspektyw, co jest najważniejszym celem burzy mózgów, oraz zagwarantuje zróżnicowanie zgłaszanych pomysłów.
2. Przygotowanie wygodnego miejsca do pracy – burza mózgów powinna być przeprowadzona w miejscu komfortowym dla uczestników, które stymuluje kreatywność.
3. Wybranie moderatora – pomocne jest żeby burza mózgów miała dedykowanego moderatora, czyli osobę odpowiedzialną za prowadzenie dyskusji, monitorowanie czasu, czy efektywny przebieg procesu, ale która będzie również w stanie motywować innych uczestników do aktywnego udziału.
4. Wyznaczenie celu –  warto określić jasny i precyzyjny cel który chce się osiągnąć podczas sesji, lub klarownie zdefiniować problem, który chce się rozwiązać.
5. Wybranie pasującej techniki – istnieje wiele różnych metod prowadzenia burzy mózgów, a wybór odpowiedniej może decydować o efektywności odbytej sesji.
6. Wytłumaczenie zasad i czasu trwania spotkania – żeby sesja generowania pomysłów przebiegała bez problemów warto upewnić się że wszyscy uczestnicy znają jej zasady, a określenie pewnego ograniczonego czasu na dyskusję może zmotywować uczestników do większej koncentracji.
7. Wybranie najlepszych pomysłów – ocena pomysłów następuje dopiero po sesji pomysłowości. Warto wtedy wspólnie z uczestnikami wybrać ich zdaniem najlepsze pomysły rozwiązania problemu. Istnieje wiele różnych technik dokonywania tego wyboru.
8. Podziękowanie i docenienie uczestników – na koniec warto docenić zaangażowanie wszystkich uczestników, na pewno zmotywuje ich do aktywnego udziału w kolejnych sesjach.

Poza rozwiązywaniem problemów, technika burzy mózgów może być również aktywnością wspierającą pracę zespołową oraz budować pozytywne relacje w zespole.

Odmiany burzy mózgów

Różnorodność sposobów prowadzenia sesji pomysłowości pozwala na dopasowanie procesu do sytuacji oraz uczestników. Przykłady ciekawych odmian to:

• Metoda „635” – w zamyśle jest to zorganizowana wersja standardowej burzy mózgów. Nazwa metody “635” pochodzi od sześciu uczestników zapisujących trzy pomysły w pięć minut. Każdy z 6 uczestników zapisuje na kartce papieru 3 pomysły. Po upływie 5 minut kartka przekazywana jest do sąsiada, który ma za zadanie te pomysły rozwinąć lub dodać coś nowego. Proces kończy się w momencie kiedy do każdego z uczestników trafiła każda kartka. Potem następuje dyskusja nad zebranymi pomysłami. Metoda „635” to sposób na bardzo szybkie i efektywne zebranie wielu rozwiniętych pomysłów.
• Phillips 66 – jest to metoda przeprowadzania klasycznej burzy mózgów w większych zespołach. Jedną z największych wad liczniejszych zespołów jest fakt, że wielu uczestników może czuć się onieśmielonych lub mieć problem z dojściem do głosu. Technika Phillips 66 to względnie proste rozwiązanie tego problemu. Większa grupa jest dzielona na 6-osobowe zespoły, z których każdy ma wyznaczoną osobę odpowiedzialną za spisywanie pomysłów. Te grupy osób, przez następne 6 minut, osoby dyskutują nad potencjalnymi rozwiązaniami problemu. Po zakończeniu dyskusji w zespołach, wszystkie wnioski są przedstawiane na forum.
• Rolestorming – głównym założeniem tej metody jest fakt, że każdy z uczestników wyobraża sobie że jest na pewnym stanowisku (np.: dyrektora marketingu, osoby z działu sprzedaży, klienta, itp.) i próbuje znaleźć rozwiązania z perspektywy tej osoby. Nie dość że przeprowadzenie burzy mózgów zgodnie z założeniami rolestormingu wspiera kreatywne myślenie i uprzyjemnia czas spędzony na spotkaniu, to zachęca też do tworzenia oryginalnych i niestandardowych rozwiązań. Dzięki temu że każdy uczestnik odgrywa jakąś rolę, to nie będą oni czuli oporu przed sugerowanie nieortodoksyjnych rozwiązań, bo nawet jeśli pomysł się nie przyjmie, to przecież oni tylko odgrywali swoją rolę.

Jak widać wybór metody przeprowadzania udanej sesji burzy mózgów może mieć ogromny wpływ na jej efektywność, ale też pozwala na rozwiązanie potencjalnych problemów, takich jak większa liczebność grupy.

Odwrócona burza mózgów

Poza wyżej wymienionymi istnieje wiele innych, interesujących typów burzy mózgów. Jednym z nich jest tak zwana odwrócona burza mózgów. Głównym celem tej metody jest szukanie odpowiedzi na pytanie jak osiągnąć cel odwrotny. Dla przykładu, zamiast poszukiwać sposobów jak skutecznie wprowadzić nowy produkt na rynek, podczas odwróconej burzy mózgów uczestnicy zastanawiają się jak sprawić by takie przedsięwzięcie było nieudane. Może być interesującą alternatywą dla klasycznej sesji pomysłowości.

Korzyści płynące z zespołowej burzy mózgów

Dlaczego burza mózgów jest tak popularnym podejściem do rozwiązywania problemów i generowania pomysłów? Jest tak, ponieważ burze mózgów mają wiele zalet, nie tylko w kontekście biznesowym, ale również w temacie budowania zespołu. Są to między innymi:

• Rozwój zespołu – dzięki temu że sesje pomysłowości opierają się na współpracy zespołu, jest to poza wszystkim przydatne narzędzie integrowania członków zespołu oraz budowania więzi i wzajemnego zaufania.
• Wspieranie kreatywności – podczas sesji burzy mózgów nie ma żadnego rodzaju odgórnych ograniczeń co do pomysłów, a idee podawane przez uczestników nie są krytykowane, co w wyraźny sposób zachęca do kreatywności.
• Rozważanie różnych perspektyw – zespół przeprowadzający sesję pomysłowości rzadko kiedy składa się z osób o podobnych doświadczeniach i obszarach ekspertyzy, dzięki czemu zespołu rozważa różne perspektywy i sposoby patrzenia na problem
• Szybkie i efektywne generowanie jak największej liczby pomysłów – z pomocą burzy mózgów można bardzo szybko wygenerować rozmaitych pomysły co sprawia że może być niezastąpionym narzędziem w sytuacjach gdy błyskawicznie trzeba podjąć decyzję.
• Flexibilidad – jest to rozwiązanie posiadające wiele różnych wariantów, dzięki czemu tak różne grupy osób chętnie stosują burzę mózgów do rozwiązywania bardzo różnych problemów.

Dzięki temu sesje pomysłowości stanowią jeden z najbardziej skutecznych, ale również szybkich i efektywnych sposobów szukania rozwiązań problemów w przedsiębiorstwie.

Wady korzystania z burzy mózgów

Mimo wielu zalet, sesje burzy mózgów nie są pozbawione wad i nie w każdej sytuacji mogą być odpowiednim narzędziem. Oto niektóre z potencjalnych wad korzystania z tego narzędzia:

• Konformizm – prawdopodobnie jedną z największych wad sesji pomysłowości jest zjawisko “groupthinking”. Mimo iż jednym z najważniejszych założeń burz mózgów jest tworzenie przyjaznego środowiska zachęcającego do “szalonych” pomysłów oraz niekrytykowanie pomysłów innych, to wciąż może zachodzić zjawisko konformizmu. Zdecydowana większość ludzi czuje potrzebę akceptacji przez pozostałych członków grupy, przez co, w pewien sposób odruchowo, mogą się podporządkowywać pomysłom i ideom większości, co znacznie hamuje generowanie nowych pomysłów.
• Charaktery uczestników – przez to że zespół biorący udział w burzy mózgów ma bardzo różnych uczestników, nie zawsze ich osobowości pasują do takiego sposobu rozwiązywania problemów. Dla części uczestników wypowiadanie się w takim środowisku może być nadmiernie stresujące, przez co będą one siedziały w ciszy przez większość czasu. Z drugiej strony, są też osoby które dominują takie dyskusje i mogą ograniczać możliwość innych do wypowiadania się.

Powyższe wady pokazują również jak bardzo ważna jest rola moderatora podczas przeprowadzania sesji burzy mózgów, gdyż sprawny moderator będzie w stanie zapobiec problemom wynikającym z różnic w charakterach.

Wykorzystanie sesji burzy mózgów w pracy projektowej

Dzięki temu, że burzę mózgów można stosować do najróżniejszych problemów oraz swobodnie dostosowywać do potrzeb i wymagań zespołu, jest ona jednym z podstawowych narzędzi w pracy projektowej. Poza radzeniem sobie z często występującymi problemami, burza mózgów służy budowaniu więzi oraz zachęca do pracy zespołowej.

Produktywna burza mózgów pozwala również na identyfikowanie potencjalnych problemów i ryzyka, czy tworzenia strategii marketingowych czy sprzedażowych.

Warto jednak pamiętać, że burza mózgów nie rozwiązuje automatycznie wszystkich problemów, a metodę tę należy dostosowywać do potrzeb i wymagań danej sytuacji, a także dostępnego zespołu.

Skąd wiem, czy potrzebuję burzy mózgów?

Korzyści burzy mózgów są liczne i odnoszą się zarówno do aspektu projektowego, jak i budowania zespołu, dlatego nie powinien dziwić fakt, że jest to narzędzie powszechnie stosowane przez różne organizacje do szukania rozwiązań danego problemu. Pozwala na wygenerowanie dużej liczby pomysłów w relatywnie krótkim czasie dzięki aktywnemu zaangażowaniu członków zespołu.