¿Qué es la doble materialidad? - ESG

Información clave:

• El principio de doble materialidad establece los requisitos de divulgación para los informes de sostenibilidad no financiera.
• Sprawozdawczość Zrównoważonego Rozwoju przedsiębiorstwa oparta na podwójnej istotności może ujawnić ryzyka i szanse ESG.
• Raportowanie ESG zgodnie z dyrektywą CSRD i standardem raportowania ESRS będzie w przyszłości obowiązkowe dla większości przedsiębiorstw jednak może ono posłużyć do wprowadzenia europejskich standardów w firmie.
• La doble relevancia incluye las cuestiones de sostenibilidad, pero también su impacto en las finanzas de las empresas.

Más detalles a continuación.

Zgodnie z dyrektywą CSRD, od 2024 roku duże przedsiębiorstwa podlegające obecnie pod dyrektywę NFRD, a od 2025 roku pozostałe duże przedsiębiorstwa (spełniające kryteria zawarte w 2013/34/UE) będą musiały raportować kwestie związane ze Zrównoważonym Rozwojem. Taki raport będzie musiał spełniać wymagania standardu raportowania ESRS i będzie podlegać obowiązkowemu audytowi. Warto też zaznaczyć, że wraz z szerszą implementacją dyrektywy CSRD praktycznie wszystkie przedsiębiorstwa będą brały udział w procesie raportowania Zrównoważonego Rozwoju, wynika to z wymagań postawionych większym graczom, którzy będą musieli uwzględnić też łańcuch dostaw, w tym m.in. wpływ na społeczność i otoczenie. W dodatku standardy GRI 2021 podają podwójną istotność jako ważny element. Standardy raportowania ESRS wskazują zasadę podwójnej istotności jako głównego motywatora selekcji tematów w sprawozdaniu i to właśnie od tej reguły uzależnione są wymogi ujawnieniowe.

¿Qué es la doble materialidad?

Podwójna istotność to zasada w raportowaniu ESG przedsiębiorstwa i jest ona podstawą ujawniania informacji na temat Zrównoważonego rozwoju przez firmę. Reguła podwójnej istotności ma zapewnić, że raportowane informacje będą ważne z perspektywy ESG (z ang. Environmental, Social, Governance). Pozwala ona na ocenę wpływu działalności na środowisko i społeczeństwo, ale również wpływu czynników ESG na wyniki finansowe. Dany temat uważa się za istotny z perspektywy podwójnej istotności, jeśli jest znaczący z perspektywy jednego lub obu z poniższych aspektów:

1. Materialidad del impacto sobre el medio ambiente – a dokładniej, to jaki przedsiębiorstwo ma lub będzie miało efekt na otoczenie, ludzi czy środowisko. Obejmuje to nie tylko działalność operacyjną danej firmy, ale również m.in. łańcuch dostaw. Uwzględniany jest zarówno wpływ negatywny, jak i pozytywny.
2. Materialidad financiera – w której chodzi o wpływ finansowy czynników ESG na firmę. Przepływy pieniężne, wyniki finansowe, zdolność do pozyskiwania finansowania oraz koszty kapitału mogą ulegać zmianom w zależności od długości okresu, takiego jak krótki, średni lub długi.

Znaczenie podwójnej istotności w zarządzaniu ESG

Raportowanie niefinansowe ESG pozwala wprowadzać europejski standard Zrównoważonego Rozwoju do przedsiębiorstwa. Dzięki temu możliwa jest poprawa relacji z interesariuszami oraz zminimalizowanie wpływu kwestii Zrównoważonego Rozwoju na operacje i wyniki finansowe. Ocena istotności pozwala na dokładniejszą analizę w podejmowaniu decyzji związanych z Zrównoważonym Rozwojem. Dla przykładu przyjmijmy sytuację, w której pewna firma rezygnuje z inwestycji w interes kopalniany. Z perspektywy istotności wpływu na otoczenie, decyzja ta jest rozpatrywana proekologicznie. Jednak z perspektywy istotności finansowej taki ruch może okazać się nieoptymalny. W takiej sytuacji proces oceny podwójnej istotności może okazać się kluczowy.

¿Cómo aplicar el doble análisis de materialidad?

Europejska Grupa Doradcza ds. Sprawozdawczości (EFRAG) w sierpniu 2023 r. udostępniła wstępne „wytyczne koncepcyjne dotyczące podwójnej istotności” (Directrices europeas para la elaboración de memorias de sostenibilidad) w skrócie ESRG. W wymienionym dokumencie przedstawiono jak powinien wyglądać proces analizy podwójnej istotności.

Análisis de la importancia del impacto sobre el medio ambiente

1. Definición del parámetro de sostenibilidad que debe evaluarse

Należy wybrać parametr którego istotność chcemy analizować. W razie wątpliwości co do selekcji parametru warto zasięgnąć porady eksperta i przeprowadzić poniższą analizę.

2. Evaluación del parámetro de sostenibilidad

2.1 Determinación de la magnitud del impacto sobre el medio ambiente

2.2 Determinar el alcance del impacto sobre el medio ambiente

2.3 Identificación de oportunidades para remediar el impacto sobre el medio ambiente

3. Importancia preliminar del impacto del parámetro analizado

Korzystając z wyników z kroku poprzedniego, wyliczamy wstępny wskaźnik istotności wpływu, dodając do siebie wszystkie wybrane opcje.

Índice de materialidad del impacto = Escala del impacto + Alcance del impacto + Oportunidad de reparar el impacto

Następnie uzyskany wynik porównujemy z wartościami z poniższej tabeli

4. Evaluación de la importancia de un parámetro

Uwzględniając wyniki z 2. i 3. kroku, prognozujemy jaki kierunek może objąć analizowany wpływ. Również warto uwzględnić jakie jest prawdopodobieństwo wystąpienia wpływu w różnych okresach czasowych.

Análisis de materialidad financiera

Autorzy przewodnika EFRA (ESRG) proponują, aby termin „temat Zrównoważonego Rozwoju” obejmował zarówno główne wątki, jak i ich podtematy oraz bardziej szczegółowe zagadnienia. El proceso de identificación de temas financieramente relevantes se basa en un mecanismo de evaluación objetivo que garantiza la comparabilidad. Se recomienda utilizar el mismo enfoque para cada parámetro relacionado con la Sostenibilidad. La materialidad financiera debe entenderse como el impacto de estas cuestiones en los resultados financieros de la empresa.

1. Identificación del parámetro financiero que debe evaluarse en relación con el parámetro ASG

Zgodnie z ESRG 1, należy dokładnie określić, względem jakiego zagadnienia Zrównoważonego Rozwoju będziemy oceniać istotność finansową. Warto również zdecydować, na jakim poziomie szczegółowości będziemy oceniać. Im dokładniej zdefiniujemy obszar, w którym będziemy się poruszać, tym precyzyjniejsza będzie analiza. Zazwyczaj przeprowadzana ocena powinna się obracać dookoła „podtematów” i „pod-podtematów” w celu zwiększenia dokładności.

2. identificación de los efectos financieros

W tym kroku należy skupić się na znalezieniu wpływu tematu Zrównoważonego Rozwoju na wartość przedsiębiorstwa. Mogą być to zarówno konsekwencje negatywne finansowo, jak i pozytywne, ważne jest to, że te efekty nie są uwzględniane w klasycznych raportach finansowych.

2.1 Empleo continuado de trabajadores

W tym etapie analizowane są możliwości firmy w zakresie kontynuowania wykorzystywania zasobów, które są kluczowe w procesie biznesowym. W tym celu wykorzystujemy następujące aspekty:

• ceny i marże - Cómo afectan los costes de los recursos a la salud financiera de la empresa,
• rynek zasobów i dostępność – jak sytuacja na rynku i dostępność zasobów wpływają na ciągłość operacyjną przedsiębiorstwa,
• degradacja i okres użyteczność zasobów – jaka jest degradacja i jaki jest okres przydatności zasobów oraz możliwości ich utrzymania lub naprawy,
• normas/restricciones – jak regulacje i czynniki zewnętrzne mogą wpływać na zdolność przedsiębiorstwa do korzystania z zasobów.

Esta etapa se centra en analizar si la empresa seguirá siendo capaz de hacer un uso eficiente de los recursos fundamentales para su funcionamiento. Jest to o tyle ważne w kontekście istotności finansowej, ponieważ te czynniki mogą wpływać na ekonomiczne aspekty działalności firmy, generując ryzyka i szanse.

2.2 Dependencia de las relaciones

W tym kroku sprawdza się, czy kluczowe relacje niezbędne do utrzymania produkcji, są stabilne i można je utrzymać na tych samych zasadach. Brane są pod uwagę następujące elementy:

• Instituciones financieras i dostawcy kapitału finansowego,
• Kontrahenci i łańcuch dostaw,
• Relacje z klientami w tym wszystkie elementy mające na nie wpływ (etyka, satysfakcja, prywatność, PR i marketing itp.) i związane z nimi konsekwencje dla firmy,
• Partes interesadas externas,
• Sociedad/comunidades i akceptowalność przez nie negatywnych efektów zewnętrznych spowodowanych przez przedsiębiorstwo.

W dużym skrócie badamy czy obecne relacje, z wymienionymi wyżej grupami, można utrzymać na tych samych warunkach.

3. Determinar la materialidad financiera del tema del Desarrollo Sostenible

W tym etapie dokonywana jest finalna oceny istotności dla wybranego wcześniej zagadnienia Zrównoważonego Rozwoju. Aby skutecznie to zrobić, należy bazować na analizach z 2. kroku i opisać je poniższą tabelą:

Si el resultado obtenido es clave, significativo o importante, el efecto financiero se trata como material. Jeśli wynik jest informacyjny lub minimalny można uznać efekt za nieistotny finansowo i zakończyć proces analizy lub poddać go głębszej analizie.

Buenas prácticas en materia de doble materialidad

Ważne jest to, aby pamiętać w jakim celu ta zasada została stworzona. Jej główną zaletą są uproszczone wymogi ujawnieniowe, często subiektywne, lecz należy pamiętać, że dalej obowiązuje należyta staranność (również opisana w ESRS 1 i ESRS 2), Por lo tanto, es crucial seleccionar temas que tengan en cuenta la doble relevancia.

Nowe standardy raportowania mogą być problematyczne dla wielu przedsiębiorców już w niedługiej przyszłości. W razie wątpliwości lub niepewności zaleca się kontakt i współpracę z ekspertami. Należy pamiętać zatem o trzech obowiązkach podwójnej istotności:

1. Proceso obligatorio – aby zdefiniować zagadnienia, które znajdą się w raporcie niefinansowym, konieczna jest samoocena przedsiębiorstwa za pośrednictwem analizy podwójnej istotności,
2. Información obligatoria – jeśli temat jest istotny ze względu na jedną lub obie istotności musi znaleźć się w raporcie,
3. Fiabilidad obligatoria - Los resultados del análisis estarán sujetos a una auditoría obligatoria, por lo que es importante que su calidad sea de alto nivel.

Korzyści z wdrożenia podwójnej istotności

Un aspecto beneficioso del principio de doble materialidad es la posibilidad de encontrar nuevas amenazas u oportunidades para la empresa. Ważne też jest zapoznanie się z wpływem firmy na otoczenie, co może to skutkować poprawą wizerunku, relacji z interesariuszami oraz klientami. Zwiększona świadomość na temat procesów zachodzących w firmie może również skutkować ampliación de la estrategia ventas y/o marketing. Por supuesto, no hay que olvidar que será un elemento obligatorio en los informes de sostenibilidad.

Perspektywa podwójnej istotności i dlaczego warto się nią interesować

Na chwilę obecną reguła podwójnej istotności jest na etapie rozwojowym i zapewne będzie dalej udoskonalana, a sam proces jej analizy otrzyma odpowiednie narzędzia i techniki. Już dziś wiadomo, że będzie to nieodłączny element każdego przedsiębiorstwa. Dyrektywy i intencje regulatora wskazują na konieczność Zrównoważonego Rozwoju przedsiębiorstw. Aby w pełni wykorzystać związane z tym możliwości, ważne jest śledzenie działań podejmowanych w UE oraz odpowiednie przygotowanie firmy na zmiany związane z ESG. Wymogi ujawnieniowe oraz standardy raportowania ESRS mogą wprowadzić wiele osób w błąd, co może prowadzić do poważnych konsekwencji, szczególnie w kontekście dyrektyw dotyczących odpowiedzialności za nierzetelną sprawozdawczość Zrównoważonego Rozwoju.

Warto zainteresować się tematem podwójnej istotności nie tylko ze względu na obowiązek jego stosowania, ale także z powodu potencjalnych korzyści, które mogą z nim być związane.