• Pon-Pt : 9:00 - 18:00

Wskaźniki ROS, ROE i ROA, jak przeanalizować rentowność firmy?


Wskaźniki ROS, ROE i ROA, jak przeanalizować rentowność firmy?

Podstawowym celem każdego przedsiębiorcy jest sprawienie, aby prowadzona przez niego działalność była opłacalna. W takim wypadku najważniejsze jest znalezienie odpowiedniego narzędzia pozwalającego firmie zbadać jej zyskowność. Jedną z podstawowych metod wychodzących naprzeciw tej potrzebie jest analiza rentowności, która może być dokonana poprzez wskaźniki – ROS, ROE oraz ROA.

 

Czym jest analiza rentowności?

Analiza rentowności jest jednym z głównych narzędzi, które pozwala określić, czy prowadzone przedsiębiorstwo przynosi zyski. Może ona zostać przeprowadzana za pomocą odpowiednich wskaźników. Do najpopularniejszych z nich należą:

  • ROS (Return On Sales), mierzący efektywność sprzedaży firmy;
  • ROE (Return On Equity), mierzący jak wiele zysku udało się wygospodarować przedsiębiorstwu z wniesionych kapitałów własnych;
  • ROA (Return On Assets), mierzący zdolność przedsiębiorstwa do wypracowywania zysków.

Każdy z wyżej wymienionych wskaźników pozwala zająć się innym obszarem działalności firmy. Dzięki analizie rentowności, właściciel jest w stanie efektywnej zarządzać swoim podmiotem,  tworząc spójną strategię dalszego rozwoju.

Dużą przewagą w stosowaniu wskaźników jest również prostota, gdyż do obliczeń potrzebne są jedynie podstawowe dane finansowe. Nie zmienia to jednak faktu, że tak mało skomplikowane obliczenia są w stanie zapewnić proste, a co najważniejsze czytelne informacje na temat stanu finansowego przedsiębiorstwa.

Należy również pamiętać, że tego typu analizy, wbrew pozorom, nie są wykonywane jedynie przez duże firmy, przez które rozumiemy różnego rodzaju spółki (akcyjne, komandytowe, jawne, tudzież z o.o.), ale również przez drobne firmy lub jednoosobowe działalności gospodarcze. We wszystkich tych grupach, analiza wspomaga efektywne zarządzanie.

W dalszej części, każdy z analizowanych wskaźników zostanie rozłożony na czynniki pierwsze, oraz zostanie pokazane jego zastosowanie w praktyce.

 

ROS — wskaźnik rentowności sprzedaży

Pierwszym analizowanym wskaźnikiem jest ROS, którego skrót rozwija się jako Return on Sales, co oznacza rentowność sprzedaży. Aby uzyskać wartość owego wskaźnika, należy wykonać następujące obliczenie:

Danymi potrzebnymi do obliczeń jest zysk netto, wypracowany przez firmę, jak również całkowite przychody ze sprzedaży.

Jak to wygląda w praktyce? Można to zobrazować prostym przykładem.

Załóżmy, że pan Jan prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, świadcząc usługi fryzjerskie. W 2020 jego całkowity przychód ze świadczonych usług wyniósł 90 000 zł. Koszty prowadzenia działalności oraz podatki wyniosły 50 000 zł, co w ostateczności przyniosło zysk w wysokości 40 000 zł.

Podstawiając to pod wzór ROS, otrzymujemy następującą wartość.

W tym przypadku uzyskana została wartość 44,45%. Jak to zinterpretować? Wynik analizy wskaźnika ROS to marża zysku netto – kwota, jaką przedsiębiorstwo zyskało na 1 złoty przychodu z tytułu świadczonych usług. W powyższym przykładzie 1 złoty wygenerowało około 44 groszy zysku. Dobrą praktyką jest regularne obliczanie ROS, jeśli wartość wskaźnika wzrasta, oznacza to, że firma działa coraz efektywniej. Odwrotny przypadek powinien być z kolei sygnałem ostrzegawczym dla firmy, ponieważ może to świadczyć o tym, że ponosi ona zbyt duże koszty.

 

ROE — wskaźnik rentowności kapitałów własnych

Kolejnym wskaźnikiem jest ROE, co rozwija się jako Return on Equity. W wolnym tłumaczeniu oznacza to rentowność z wniesionych kapitałów własnych. Podobnie jak poprzednio, wartość wskaźnika uzyskuje się poprzez proste obliczenie.

Wskaźnik rentowności kapitału własnego określa stopę zwrotu, jaką firma może uzyskać z określonej inwestycji. Po raz koleiny można to zobrazować wcześniej użytym przykładem.

Pan Jan zadowolony z prowadzonej przez siebie działalności fryzjerskiej postanawia otworzyć drugi salon. Kapitał, który włożył w jego otwarcie, wyniósł 30 000 zł. W pierwszym roku od otwarcia kancelarii wypracowała zysk netto w wysokości 35 000 zł.

Podstawiając to pod wzór ROE, uzyskujemy następującą wartość.

Inwestycja poczyniona przez przedsiębiorcę poskutkowała osiągnięciem wyniku rentowności kapitału własnego na poziomie 116,67%. Podobnie, jak w przypadku ROS, tutaj również pożądane jest osiągnięcie jak najwyższej wartości. Analiza tego wskaźnika pozwala sprawdzić, jak firma radzi sobie z wykorzystaniem swojego kapitału własnego. ROE jest popularny wśród inwestorów, szczególnie w przypadku udziałowców lub akcjonariuszy, w przypadku gdy firma jest zarejestrowana na giełdzie. Portal Investopedia przedstawia ciekawe dane dotyczące największych firm IT Doliny Krzemowej. Zestawione dane z roku 2018 pokazują bardzo dużą przewagę Apple, której ROE wynosi 49,4%. W innych firmach osiągane są następujące wyniki – 27% w przypadku Amazon lub 23% w trzecim kwartale 2018 w firmie Microsoft.

 

 

ROA — wskaźnik rentowności aktywów

Ostatnim wskaźnikiem jest ROA, co rozszyfrować można jako Return on Assets, co oznacza rentowność aktywów. Wskaźnik ten pomaga określić zdolność kapitału całkowitego firmy do generowania zysku. Zapisać to można następującym wzorem.

ROA daje menedżerowi, inwestorowi lub analitykowi wyobrażenie o tym, jak skutecznie firma wykorzystuje swoje aktywa do osiągania zysków. W tym przypadku posłużymy się innym  przykładem.

Wyobraźmy sobie Sam’a i Tom’a, którzy zamierzają otworzyć stoiska z hot-dogami. Pierwszy z nich, na swoje stoisko wydaje 1 500 dolarów, podczas gdy drugi – 1 000 dolarów. Sam po tygodniu zarobił 250 dolarów ze sprzedaży hot-dogów, a Tom 200 dolarów.

W tym przypadku widać, że pomimo tego, że Sam zarobił 50 dolarów więcej, to biznes Tom’a jest bardziej wydajny. ROA pokazuje zatem, jak efektywnie firma zarządza swoim majątkiem. Podobnie jak przy dwóch poprzednich wskaźnikach, wyniki warto porównywać z konkurencją oraz wartościami średnimi dla branży. Przedsiębiorstwo powinno również zestawiać rezultaty odnotowane we wcześniejszych okresach sprawozdawczych.

Często pojawia się również pytanie, na czym polega różnica pomiędzy ROE i ROA. Obydwa wskaźniki mierzą, w jaki firma wykorzystuje swoje zasoby. Zasadniczo ROE obrazuje tylko zwrot z kapitału własnego firmy, pomijając zobowiązania, w przeciwieństwie do ROA. Im większą dźwignię finansową i dług zaciąga firma, tym wyższe ROE będzie w stosunku do ROA.

 

Podsumowanie

Wyżej przedstawione wskaźniki pokazują jak, w prosty sposób przedsiębiorca jest w stanie sprawdzić wydajność swojej firmy. Analiza rentowności jest często jednym z głównych elementów analizy finansów przedsiębiorstwa. To właśnie rentowność jest czynnikiem, który wskazuje, czy nasze przedsięwzięcie jest opłacalne i czy istnieje dalszy sens prowadzenia biznesu. Analiza wskaźników to jeden ze sposobów na większe zyski – taki proces pozwala podejmować lepsze decyzje finansowe i strategiczne. Niemniej jednak opisane tutaj – ROS, ROE i ROA to dopiero początek poważnej analizy efektywności firmy, która im bardziej zaawansowana, tym bardziej żmudna, czasochłonna i skomplikowana. Powinno to jednak motywować do dalszego pogłębiania wiedzy na temat sposobów analizowania stanu finansów firmy. Tutaj z pomocną dłonią przyjść może inny artykuł naszego bloga, który opisuje, co składa się na analizę progu rentowności i jak ją poprawnie wykonać.

 

Michał Wojciechowski

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *